Een fietser die rechts langs een vrachtwagen rijdt. Een voetganger die vlak voor een bestelwagen oversteekt. Of een kind dat achter een geparkeerde auto vandaan komt. In de bebouwde kom komen verschillende verkeersstromen voortdurend samen. Voor bestuurders van grote voertuigen is volledig overzicht daardoor niet vanzelfsprekend.
Spiegels blijven onmisbaar, maar laten niet iedere zone rond een voertuig zien. Moderne 360°-camerasystemen brengen deze gebieden beter in beeld en kunnen de bestuurder bovendien actief waarschuwen wanneer een fietser, voetganger of ander voertuig te dichtbij komt.
Een dode hoek is een gebied rond een voertuig dat de bestuurder niet rechtstreeks of via de spiegels kan waarnemen. Bij vrachtwagens, bestelbussen en bouwvoertuigen kunnen meerdere risicogebieden ontstaan:
Vooral bij rechts afslaan, wegrijden, achteruitrijden en manoeuvreren kunnen fietsers en voetgangers kort uit het zicht verdwijnen. Volgens de Europese Commissie spelen dode hoeken bij zware voertuigen met name een rol bij ongevallen met fietsers, voetgangers en motorrijders tijdens afslaande bewegingen.
Binnen de bebouwde kom moet een chauffeur in korte tijd veel informatie verwerken. Denk aan:
Daar komt bij dat een weggebruiker zich kan verplaatsen van het zichtveld van de ene spiegel naar de dode hoek van een andere spiegel. Zelfs een ervaren chauffeur kan iemand daardoor tijdelijk missen.
De gevolgen van een aanrijding zijn groot. Niet alleen voor het slachtoffer en de chauffeur, maar ook voor de organisatie. Denk aan schade, stilstand, onderzoek, administratieve afhandeling en mogelijke reputatieschade. Investeren in goed zicht is daarom zowel een veiligheidsmaatregel als een bedrijfsmatige keuze.
Sinds 2007 zijn aanvullende dodehoekspiegels verplicht op nieuwe vrachtwagens in de Europese Unie. Voor oudere vrachtwagens geldt sinds 2009 een verplichting tot aanpassing. De Europese Commissie geeft echter ook aan dat conventionele spiegels niet altijd alle personen en voertuigen naast een vrachtwagen zichtbaar maken.
Daarnaast moet een chauffeur tijdens een manoeuvre verschillende spiegels en kijkrichtingen afwisselen. Hoe meer losse informatiebronnen, hoe moeilijker het wordt om in één oogopslag te beoordelen of de omgeving vrij is.
Een goed camerasysteem brengt meerdere zichtgebieden samen op één monitor. Hierdoor ontstaat sneller een compleet beeld van de situatie rond het voertuig.
Een 360°-systeem zoals OmniVue 360° maakt gebruik van vier strategisch geplaatste camera’s. Een elektronische regeleenheid combineert de camerabeelden tot één overzichtelijk bovenaanzicht.
De bestuurder ziet het voertuig als het ware van bovenaf, inclusief de directe omgeving. Naast deze birdview kan de monitor een afzonderlijk camerabeeld tonen. Bij het inschakelen van de richtingaanwijzer of de achteruitversnelling kan automatisch het relevante beeld worden geopend.
Dat biedt ondersteuning bij:
Een 360°-camera vervangt de spiegels en het kijkgedrag van de chauffeur niet. Het systeem voegt een extra informatiebron toe waarmee moeilijk zichtbare gebieden aanzienlijk beter in beeld komen.
Niet ieder camerasysteem biedt dezelfde ondersteuning. De kwaliteit wordt niet alleen bepaald door het aantal camera’s, maar vooral door de manier waarop het systeem wordt samengesteld, geïnstalleerd en ingesteld.
Camera’s moeten voldoende resolutie bieden om personen en objecten duidelijk te herkennen. De beelden van de afzonderlijke camera’s moeten bovendien goed op elkaar aansluiten. Slechte kalibratie kan vervormingen of onduidelijke overgangen veroorzaken, juist op plaatsen waar goed zicht noodzakelijk is.
Een bestelwagen heeft andere afmetingen en risicogebieden dan een trekker-oplegger, vuilniswagen, veegmachine of mobiele kraan. De positie van de camera’s en de ingestelde detectiezones moeten daarom aansluiten op het specifieke voertuig en de werkzaamheden.
De chauffeur moet niet tijdens iedere manoeuvre handmatig een camerabeeld selecteren. Een goed systeem toont automatisch het relevante beeld zodra de richtingaanwijzer of achteruitversnelling wordt gebruikt.
Camera’s moeten ook bruikbaar blijven bij regen, schemering en slecht verlichte locaties. Daarnaast moeten de lenzen stevig gemonteerd zijn en eenvoudig gecontroleerd en schoongemaakt kunnen worden.
Te veel meldingen leiden tot irritatie en kunnen ervoor zorgen dat een bestuurder minder alert op waarschuwingen reageert. Detectiezones en signaleringen moeten daarom zo worden ingesteld dat het systeem vooral waarschuwt wanneer er daadwerkelijk een risico ontstaat.
Een traditioneel camerasysteem laat beelden zien, maar de chauffeur moet deze zelf beoordelen. Moderne AI-camera’s gaan een stap verder. Zij kunnen onderscheid maken tussen bijvoorbeeld:
Wanneer iemand een vooraf ingestelde detectiezone betreedt, ontvangt de chauffeur een zichtbare of hoorbare waarschuwing. Daardoor wordt niet alleen extra zicht geboden, maar ook actief aandacht gevraagd voor een mogelijk gevaar.
Binnen EasyView kan Rietveld onder andere oplossingen leveren voor:
Met de Europese General Safety Regulation zijn de eisen aan nieuwe voertuigen verder aangescherpt. Afhankelijk van de voertuigcategorie en toelatingsdatum moeten nieuwe vrachtwagens en bussen beschikken over aanvullende systemen die kwetsbare weggebruikers bij het wegrijden en afslaan detecteren. De wettelijke basis hiervoor is vastgelegd in Verordening (EU) 2019/2144.
Deze ontwikkeling helpt om nieuwe voertuigen veiliger te maken, maar lost niet direct ieder probleem op. Veel bestaande voertuigen blijven nog jaren in gebruik. Ook kunnen de fabrieksoplossingen per merk en model verschillen.
Bovendien betekent voldoen aan een minimumeis niet automatisch dat de chauffeur in iedere werksituatie optimaal zicht heeft. Een aanvullend camerasysteem kan een groter gebied zichtbaar maken en worden afgestemd op het voertuig, de opbouw en het dagelijkse gebruik.
Een camerasysteem kan worden uitgebreid met opname- en videotelematicafuncties. Via EasyTrack kunnen daarvoor ingerichte camerabeelden, afhankelijk van de gekozen configuratie en autorisaties, op afstand worden geraadpleegd.
Dat helpt bijvoorbeeld bij:
Leg bij het gebruik van camerabeelden altijd duidelijk vast met welk doel beelden worden verzameld, wie toegang heeft en hoelang gegevens worden bewaard. Zo combineert u verkeersveiligheid met zorgvuldig gegevensbeheer.
Een 360°- of AI-camerasysteem is geen vervanging voor veilig rijgedrag. Het beste resultaat ontstaat wanneer techniek wordt gecombineerd met heldere werkafspraken.
Denk daarbij aan:
De chauffeur blijft verantwoordelijk voor de manoeuvre. De techniek zorgt ervoor dat hij of zij eerder over de juiste informatie beschikt.
De juiste oplossing hangt af van het voertuig en de omgeving waarin het wordt ingezet. Een distributietruck in een stadscentrum vraagt om een andere configuratie dan een bestelwagen, vuilniswagen of bouwmachine.
Rietveld kijkt daarom onder andere naar:
Op basis daarvan kan een combinatie worden samengesteld van camera’s, monitor, birdview, AI-detectie, sensoren en video-opname. Zo krijgt de chauffeur ondersteuning die past bij de praktijk, zonder onnodige signalen of schermen.
De bebouwde kom blijft een complexe werkomgeving. Fietsers, voetgangers en voertuigen bewegen dicht langs elkaar en een onverwachte situatie ontstaat in enkele seconden. Juist daarom is goed zicht rond het volledige voertuig essentieel.
Met een correct gemonteerd en gekalibreerd 360°-camerasysteem ziet de chauffeur meer vanuit één overzichtelijk beeld. AI-detectie kan daar een gerichte waarschuwing aan toevoegen. Dat helpt om aanrijdingen en schades te voorkomen en geeft chauffeurs meer vertrouwen tijdens het manoeuvreren.
Wilt u weten welke dodehoek- en cameraoplossing het beste past bij uw bedrijfswagens of machines? Laat Rietveld uw voertuigen en werksituatie beoordelen. Onze specialisten adviseren u over een praktische combinatie van 360°-zicht, AI-detectie en videotelematica.
Neem contact op met Rietveld voor advies of een demonstratie van EasyView en OmniVue 360°.