Rij- en rusttijden in 2026: bent u voorbereid op de nieuwe tachograafplicht?

Sinds 1 juli gelden de regels ook voor bepaalde bestelwagens

Vervoerders moeten kunnen aantonen dat chauffeurs zich aan de Europese rij- en rusttijden houden. De tachograaf registreert daarvoor onder andere rijtijd, andere werkzaamheden, beschikbaarheid, pauzes en rust.

Sinds 1 juli 2026 geldt deze verplichting niet meer alleen voor vrachtwagens en bussen. Ook lichte bedrijfsvoertuigen met een toegestane maximummassa van meer dan 2.500 kilogram vallen onder de Europese rij- en rusttijden wanneer zij worden gebruikt voor internationaal goederenvervoer of cabotage.

Deze voertuigen moeten dan in beginsel zijn uitgerust met de tweede generatie slimme tachograaf: Smart Tacho 2.

Dat raakt niet alleen transportbedrijven. Ook koeriers, bezorgdiensten, serviceorganisaties, bouwbedrijven en andere ondernemingen die met bestelwagens goederen over de grens vervoeren, moeten beoordelen of hun voertuigen en werkzaamheden onder de nieuwe verplichting vallen.

Stand van de wetgeving: juli 2026.

Waarom bestaan de rij- en rusttijden?

De Europese rij- en rusttijden zijn vastgelegd om:

• vermoeidheid achter het stuur te voorkomen;
• de verkeersveiligheid te verbeteren;
• chauffeurs goede arbeidsomstandigheden te bieden;
• eerlijke concurrentie binnen het wegvervoer te bevorderen;
• structureel te lange werkdagen tegen te gaan.

De regels gelden voor werknemers en zelfstandige chauffeurs en voor vervoer voor eigen rekening en voor rekening van derden, tenzij een specifieke vrijstelling van toepassing is.

Het is de verantwoordelijkheid van de chauffeur om de tachograaf correct te bedienen. De vervoersonderneming moet het werk zo organiseren dat naleving mogelijk is en moet de geregistreerde gegevens bewaren, controleren en waar nodig opvolgen.

Voor welke voertuigen geldt de tachograafplicht?

De Europese rij- en rusttijden en tachograafplicht gelden in de basis voor:

• voertuigen en voertuigcombinaties voor goederenvervoer met een toegestane maximummassa van meer dan 3.500 kilogram;
• voertuigen voor personenvervoer die zijn ingericht voor meer dan negen personen, inclusief de bestuurder;
• sinds 1 juli 2026: lichte bedrijfsvoertuigen en combinaties van meer dan 2.500 kilogram die internationaal goederenvervoer of cabotage uitvoeren.

Bij het gewicht telt de toegestane maximummassa van de volledige combinatie. Een bestelwagen kan afzonderlijk onder de 2.500 kilogram blijven, maar door een aanhanger toch boven de grens uitkomen.

Nieuwe regels voor bestelwagens vanaf 1 juli 2026

De uitbreiding naar lichte bedrijfsvoertuigen is vooral relevant voor bestelwagens met een toegestane maximummassa van meer dan 2.500 tot en met 3.500 kilogram.

De nieuwe verplichting geldt wanneer met het voertuig:

• internationaal goederenvervoer wordt verricht;
• in een andere EU-lidstaat wordt gereden;
• cabotagevervoer wordt uitgevoerd;
• eventueel met aanhanger of oplegger de grens van 2.500 kilogram wordt overschreden.

Deze bestelwagens vallen vanaf 1 juli 2026 onder dezelfde Europese rij- en rusttijden als zwaardere vrachtwagens. Ook moeten zij zijn uitgerust met een Smart Tacho 2.

Geldt dit ook voor binnenlands vervoer?

Een bestelwagen tussen 2.500 en 3.500 kilogram die uitsluitend binnen Nederland rijdt, valt door deze nieuwe Europese uitbreiding niet automatisch onder de tachograafplicht. De uitbreiding vanaf 1 juli 2026 is gericht op internationaal goederenvervoer en cabotage.

Komt de toegestane maximummassa van het voertuig of de combinatie boven de 3.500 kilogram, dan kan de reguliere tachograafplicht wel van toepassing zijn.

De precieze beoordeling hangt af van het voertuig, de combinatie, de werkzaamheden en eventuele vrijstellingen.

Vrijstellingen: niet iedere bestelwagen is tachograafplichtig

Er bestaan internationale en nationale vrijstellingen. Zo kan onder voorwaarden een vrijstelling gelden voor voertuigen of combinaties tot 7.500 kilogram waarmee een bestuurder materiaal, gereedschap of machines vervoert die nodig zijn voor zijn eigen beroep.

Daarbij gelden voorwaarden zoals:

• het voertuig blijft binnen een straal van 100 kilometer rond de vestigingsplaats;
• het rijden is niet de hoofdactiviteit van de bestuurder;
• volgens de Nederlandse ILT-norm wordt het voertuig niet meer dan 12 uur per week bestuurd.

Voor voertuigen tussen 2.500 en 3.500 kilogram bestaat daarnaast een internationale vrijstelling wanneer goederen voor eigen rekening worden vervoerd en het besturen niet de hoofdactiviteit van de bestuurder is. Het vervoer mag dan niet voor rekening van derden plaatsvinden.

Ook voor onder andere hulpdiensten, bepaalde landbouwactiviteiten, reparatie- en bergingsvoertuigen en enkele specifieke overheidstaken bestaan vrijstellingen.

Een vrijstelling hoeft meestal niet vooraf te worden aangevraagd. Tijdens een controle moet u wel kunnen aantonen dat u aan alle voorwaarden voldoet. Laat daarom altijd uw specifieke situatie beoordelen en houd een deugdelijke registratie bij.

De belangrijkste rijtijden op een rij

Voor chauffeurs die onder Verordening 561/2006 vallen, gelden onder andere de volgende maxima:

Dagelijkse rijtijd

Een chauffeur mag normaal maximaal negen uur per dag rijden. Tweemaal per week mag dit worden verlengd tot tien uur.

Wekelijkse rijtijd

De maximale rijtijd bedraagt 56 uur per week.

Rijtijd over twee opeenvolgende weken

Over twee opeenvolgende weken mag een chauffeur maximaal 90 uur rijden. Deze grens schuift mee: niet alleen week één en twee tellen samen, maar ook week twee en drie.

Ononderbroken rijtijd

Na maximaal 4,5 uur rijden moet de chauffeur minimaal 45 minuten pauze nemen.

Deze pauze mag worden gesplitst in:

• eerst minimaal 15 minuten;
• daarna minimaal 30 minuten.

De volgorde is verplicht. Twee pauzes van 30 en 15 minuten voldoen niet aan deze gesplitste regeling.

Andere werkzaamheden tellen ook mee

Rijtijd is niet hetzelfde als werktijd. Ook laden en lossen, schoonmaken, onderhoud, administratieve handelingen en andere werkzaamheden kunnen als arbeidstijd gelden.

Voor de werktijd gelden onder andere deze regels:

• bij een werkdag tussen zes en negen uur: minimaal 30 minuten pauze;
• bij een werkdag langer dan negen uur: minimaal 45 minuten pauze;
• nooit langer dan zes uur achter elkaar werken zonder pauze.

Een chauffeur moet daarom niet alleen de bestuurderskaart plaatsen, maar ook de juiste activiteit selecteren. Denk aan rijden, andere werkzaamheden, beschikbaarheid, pauze of rust.

Een verkeerd gekozen handeling kan later leiden tot een onjuiste beoordeling van de rij- en rusttijden én tot fouten wanneer dezelfde gegevens voor de urenverwerking worden gebruikt.

Dagelijkse en wekelijkse rust

De normale dagelijkse rust bedraagt minimaal elf aaneengesloten uren.

Deze rust mag:

• maximaal driemaal tussen twee wekelijkse rustperioden worden verkort tot negen uur;
• worden gesplitst in eerst minimaal drie uur en daarna minimaal negen uur.

Een normale wekelijkse rust duurt minimaal 45 aaneengesloten uren. Onder voorwaarden kan deze worden verkort tot minimaal 24 uur. De gemiste rust moet later worden gecompenseerd volgens de Europese regels.

Een normale of gecompenseerde wekelijkse rust mag niet in de cabine worden doorgebracht. De werkgever moet zorgen voor een passend verblijf met geschikte slaap- en sanitaire voorzieningen en de kosten daarvan betalen.

Daarnaast moet de vervoersonderneming het werk zo organiseren dat een chauffeur minimaal eenmaal per vier weken kan terugkeren naar zijn woonplaats of de gebruikelijke vestiging van de onderneming.

Wat is Smart Tacho 2?

Smart Tacho 2 is de tweede generatie slimme tachograaf. Voor nieuwe tachograafplichtige voertuigen is dit type sinds 21 augustus 2023 verplicht.

Voor zware voertuigen in internationaal vervoer zijn de Europese ombouwtermijnen inmiddels verstreken. Sinds augustus 2025 moeten alle zware voertuigen die in een andere lidstaat rijden dan het land van registratie voorzien zijn van Smart Tacho 2.

Vanaf 1 juli 2026 geldt dit ook voor tachograafplichtige lichte bedrijfsvoertuigen van meer dan 2.500 kilogram in internationaal goederenvervoer.

Smart Tacho 2 registreert onder andere:

• rij-, werk-, beschikbaarheids- en rusttijden;
• posities en grenspassages;
• laad- en losactiviteiten;
• gebruik van de bestuurderskaart;
• voertuig- en tachograafgegevens;
• aanwijzingen voor storingen of mogelijke manipulatie.

De tachograaf beschikt ook over DSRC-technologie. Daarmee kunnen controleautoriteiten op afstand bepaalde technische gegevens ontvangen en gerichter bepalen welke voertuigen zij langs de weg controleren.

Alleen een tachograaf monteren is niet voldoende

Een Smart Tacho 2 helpt bij het registreren van activiteiten, maar maakt uw organisatie niet automatisch compliant.

Daarvoor moeten ook de processen rondom de tachograaf goed zijn ingericht:

• chauffeurs moeten de juiste handelingen invoeren;
• bestuurderskaarten moeten tijdig worden uitgelezen;
• het massageheugen van de tachograaf moet tijdig worden gedownload;
• gegevens moeten veilig worden gearchiveerd;
• overtredingen en afwijkingen moeten worden beoordeeld;
• chauffeurs moeten feedback en instructie krijgen;
• planners moeten rekening houden met het resterende rijtijdenbudget.

Wanneer dit handmatig gebeurt, kost het veel tijd. Voertuigen en chauffeurs moeten beschikbaar zijn voor downloads en de administratie moet zelf bewaken wanneer gegevens ontbreken.

EasyTacho leest tachograafdata automatisch op afstand uit

EasyTacho van Rietveld automatiseert het uitlezen en beheren van tachograaf- en bestuurderskaartdata.

De digitale tachograaf en chauffeurspas worden op afstand uitgelezen. Daardoor hoeft een voertuig niet speciaal naar de vestiging terug te komen en hoeft de chauffeur zijn kaart niet handmatig aan te bieden voor een download.

EasyTacho ondersteunt onder andere:

• automatisch uitlezen van bestuurderskaarten;
• automatisch uitlezen van het massageheugen;
• opslag van tachograafbestanden in de cloud;
• standaardarchivering gedurende 24 maanden;
• overzicht van uitgevoerde en geplande downloads;
• signalering van ontbrekende of verouderde gegevens;
• rapportages over mogelijke overtredingen;
• automatische verzending van rapportages naar chauffeurs;
• realtime inzicht in resterende rijtijd en benodigde pauzes.

EasyTacho kan de bestuurderskaart volgens een vaste cyclus uitlezen en het massageheugen automatisch downloaden. Daarmee wordt voorkomen dat wettelijke downloadtermijnen ongemerkt worden overschreden.

Realtime rijtijden ondersteunen de planning

Met EasyTacho Live ziet de planner hoeveel rijtijd een chauffeur nog beschikbaar heeft en wanneer een pauze of rustperiode nodig is.

Dat helpt om ritten realistischer te plannen en tijdig bij te sturen. Een planner kan bijvoorbeeld eerder zien dat een chauffeur een bestemming niet meer binnen de resterende rijtijd kan bereiken.

Dit biedt praktische voordelen:

• minder verrassingen onderweg;
• minder kans op overtredingen;
• realistischer aankomsttijden;
• betere verdeling van ritten;
• minder telefonisch navragen;
• meer rust voor planner en chauffeur.

EasyTacho neemt de verantwoordelijkheid van chauffeur en vervoerder niet over. Het maakt de beschikbare gegevens wel sneller inzichtelijk, zodat tijdig kan worden gehandeld.

EasyTrack verbindt voertuigdata met de operatie

EasyTacho richt zich op tachograafmanagement en de naleving van rij- en rusttijden. EasyTrack voegt daar realtime inzicht in voertuigen, ritten, locaties, stops en inzet aan toe.

Door beide oplossingen te combineren, ontstaat een completer beeld:

• waar bevindt het voertuig zich?
• welke route wordt gereden?
• wat is de verwachte aankomsttijd?
• hoeveel rijtijd heeft de chauffeur nog?
• wanneer moet een pauze worden ingepland?
• welke ritten en kilometers zijn vastgelegd?
• waar ontstaat een afwijking in de planning?

Deze combinatie helpt planners, wagenparkbeheerders en administratieve medewerkers om vanuit één betrouwbare datastroom te werken.

Van tachograafregistratie naar correcte verloning

Tachograafdata is niet alleen relevant voor controle op rij- en rusttijden. De geregistreerde handelingen kunnen ook worden gebruikt als basis voor de uren- en salarisvoorloopberekening.

De chauffeur registreert via de tachograaf onder andere:

• rijden;
• andere werkzaamheden;
• beschikbaarheid;
• pauze en rust;
• laden en lossen, wanneer deze functionaliteit wordt gebruikt.

EasyHours kan deze gegevens verwerken volgens de ingestelde bedrijfs- en CAO-regels. Denk aan:

• diensturen;
• overuren;
• contracturen;
• toeslagen;
• tijdvakken;
• verblijfskostenvergoedingen;
• uitzonderingen die controle vragen.

Zo wordt data die wettelijk toch al wordt geregistreerd ook praktisch gebruikt voor de salarisadministratie.

De kwaliteit van de uitkomst is daarbij afhankelijk van correcte invoer door de chauffeur en een juiste inrichting van de CAO- en bedrijfsregels.

Selman Transporten: verlonen vanuit de smart tachograaf

Selman Transporten uit Bemmel beschikt over 25 vrachtwagens, 35 chauffeurs en 10 medewerkers op kantoor. Het bedrijf loopt al sinds 1993 voorop in transportautomatisering.

Samen met Rietveld ontwikkelde Selman een oplossing waarbij de smart tachograaf de basis vormt voor de tijdregistratie. Een Qan-All-voertuigserver ontsluit de benodigde voertuig-, rit- en locatiegegevens. EasyHours verwerkt deze data vervolgens tot een salarisvoorloopberekening.

De oplossing is gebaseerd op een helder uitgangspunt: de chauffeur is geen administrateur.

De chauffeur registreert zijn activiteiten via de tachograaf, zoals wettelijk verplicht. De gegevens worden daarna automatisch verwerkt. Hierdoor zijn geen dubbele registraties nodig en kan de salarisvoorloopberekening, afhankelijk van de gekozen inrichting, zelfs zonder traditionele boordcomputer worden uitgevoerd.

Dat levert Selman onder andere op:

• minder handmatige invoer;
• minder kans op verschillen tussen registraties;
• een uniforme verwerking voor alle chauffeurs;
• meer transparantie over uren en vergoedingen;
• minder discussie achteraf;
• minder apparatuur en afleiding in de cabine;
• meer verantwoordelijkheid voor een juiste activiteitregistratie.

De oplossing is gedurende ongeveer een jaar gezamenlijk ontwikkeld, getest en verbeterd. Daarmee laat Selman zien dat innovatie niet altijd betekent dat meer systemen moeten worden toegevoegd. Soms ontstaat de beste oplossing door beschikbare data slimmer te gebruiken.

EasyTacho, EasyTrack en EasyHours versterken elkaar

De oplossingen hebben ieder hun eigen functie:

EasyTacho

Automatiseert het uitlezen, archiveren en analyseren van tachograaf- en bestuurderskaartdata. Geeft inzicht in rij- en rusttijden en ondersteunt compliance.

EasyTrack

Geeft realtime inzicht in locaties, ritten, routes, stops en voertuiggebruik. Ondersteunt planning, administratie en fleetmanagement.

EasyHours

Verwerkt uren en activiteiten tot een salarisvoorloopberekening op basis van ingestelde CAO- en bedrijfsregels.

Door deze databronnen en applicaties slim te verbinden, ontstaat één samenhangend proces: van activiteit in het voertuig naar planning, controle en salarisverwerking.

Welke combinatie nodig is, hangt af van uw voertuigen, tachografen, chauffeurs, bestaande systemen en administratieve processen.

Wat moet u nu controleren?

Zeker door de uitbreiding naar lichte bedrijfsvoertuigen is het verstandig om uw wagenpark opnieuw te beoordelen.

Controleer per voertuig of combinatie:

1. Wat is de toegestane maximummassa, inclusief aanhanger?
2. Wordt het voertuig voor goederenvervoer gebruikt?
3. Rijdt het voertuig internationaal of voert het cabotage uit?
4. Is een internationale of nationale vrijstelling van toepassing?
5. Is Smart Tacho 2 aanwezig en correct gekalibreerd?
6. Beschikken de chauffeurs over een geldige bestuurderskaart?
7. Worden bestuurderskaart en massageheugen tijdig uitgelezen?
8. Worden overtredingen en ontbrekende gegevens opgevolgd?
9. Registreren chauffeurs de juiste tachograafhandelingen?
10. Kan de beschikbare data ook de uren- en salarisverwerking verbeteren?

Let vooral op bestelwagens die normaal in Nederland rijden, maar incidenteel een internationale rit uitvoeren. Eén grensoverschrijdende opdracht kan betekenen dat een voertuig van meer dan 2.500 kilogram ineens onder de Europese verplichting valt.

Maak tachograafmanagement onderdeel van uw proces

De rij- en rusttijdenwetgeving vraagt om meer dan een werkend apparaat in het voertuig. Betrouwbare naleving ontstaat wanneer registratie, downloads, controle, planning en salarisverwerking op elkaar aansluiten.

Met EasyTacho, EasyTrack en EasyHours helpt Rietveld deze processen te verbinden. Dat betekent minder handwerk, sneller inzicht en meer zekerheid voor chauffeurs, planners en administratie.

Laat uw tachograafplicht controleren

Weet u niet zeker of uw vrachtwagens, bestelwagens of voertuigcombinaties onder de nieuwe regels vallen? Of wilt u tachograafdata automatisch gebruiken voor planning en salarisvoorloop?

Laat uw voertuigen, tachografen en processen door onze specialisten in kaart brengen en vraag advies over EasyTacho, EasyTrack en EasyHours.

Samen versterken we uw wagenpark, medewerkers en organisatie met betrouwbare data en slimme automatisering.

Samen. Deskundig. Vooruit.